Tutuklama, hukuki bir terimdir. Kanunda geçici koruma tedbiri olarak düzenlenmiştir. Tutuklama kararı; işin önemi ve yargılama sonunda verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü olmak koşuluyla verilebilir. Tutuklama kararı verilebilmesi için hem kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillere hem de bir tutuklama nedenine birlikte ihtiyaç vardır. Tutuklama nedenleri yasada sınırlı olarak sayılmıştır. Kaçma şüphesini uyandıran somut olgular, delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme hususunda kuvvetli şüphe ile tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması hususunda kuvvetli şüphe, tutuklama nedenleri olarak düzenlenmiştir. Kişinin suç işlediği yönünde kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmadığından, “tutuklama” istisnai bir müessese olarak düzenlenmiş ve uygulaması oldukça sınırlandırılmıştır. İstisna nitelikteki tutuklamanın bir istisnası olarak, bazı suçlar hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda tutuklama nedeninin var olduğu kabul edilerek yalnızca kuvvetli suç şüphesinin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek tutuklama kararı verilebilir. Yapılan yargılama sonunda verilen mahkûmiyet kararı kesinleştiğinde kişi “hükümlü” olarak anılır. Suçun karşılığı cezanın infazına da bu aşamada başlanır.
Siyasi tutsaklık ise hukuki bir terim ve durum olan “tutuklu” veya “hükümlü” statülerinden farklıdır. Kişi, bu durumda siyasi saiklerle ve hukuk dışı uygulamalarla özgürlüğünden yoksun bırakılmıştır. Görünürde “tutuklu” veya “hükümlü” olmasının hukuki gerekçesi mevcuttur. Ancak bu gerekçe bir maskeden ibarettir. Kişinin “tutuklu” veya “hükümlü” olmasının gerçek gerekçesi siyasi faaliyetleridir. Siyasi tutsaklar, yasaları ihlal ettikleri için değil, güç ilişkilerine meydan okuyan fikir, düşünce ve eylemleri nedeniyle tutsak edilirler. Temel amaç, kişilerin siyasi faaliyetlerini sekteye uğratmak ve engellemektir. Amaç suçla mücadele değil, tutsakla mücadeledir. Olması gerektiği gibi, işlenen suçtan faile gidilmez. Önce siyasi faaliyetleri sebebiyle fail tespit edilir. Ardından fail, hukuki bir görünüm oluşturularak tutsak edilir.
“Her şey dilde başlar.” diyerek, siyasi tutsaklar hakkında “tutuklu” ve “hükümlü” ifadelerini kullanmayı reddediyorum. Başta Ekrem İMAMOĞLU olmak üzere tüm siyasi tutsakların özgürlüklerine kavuşmasını istiyorum. Aşağıdaki listede adı geçen (ve sayılarının çokluğu nedeniyle adını yazmayı unuttuğum) tüm siyasi tutsakların özgürlüklerine kavuşması, demokratik, çoğulcu ve hukuk devleti ilkesine dayanan bir Türkiye’nin inşası için zorunludur.
Ekrem İMAMOĞLU (Cumhuriyet Halk Partisi ve Yeni Parti Cumhurbaşkanı Adayı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı)
Aykut ERDOĞDU (Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Eski Milletvekili)
Zeydan KARALAR (Adana Büyükşehir Belediye Başkanı / 5 Şubat 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Mustafa BOZBEY (Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı)
Tunç SOYER (İzmir Büyükşehir Belediyesi Eski Başkanı)
Tanju ÖZCAN (Bolu Belediye Başkanı)
Ali Ercan AKPOLAT (Adalar Belediye Başkanı)
Fikret ALBAYRAK (Akçakoca Belediye Başkanı)
Onursal ADIGÜZEL (Ataşehir Belediye Başkanı)
Utku Caner ÇAYKARA (Avcılar Belediye Başkanı / 6 Ağustos 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Hasan MUTLU (Bayrampaşa Belediye Başkanı)
Rıza AKPOLAT (Beşiktaş Belediye Başkanı)
Alaattin KÖSELER (Beykoz Belediye Başkanı)
Mehmet Murat ÇALIK (Beylikdüzü Belediye Başkanı)
İnan GÜNEY (Beyoğlu Belediye Başkanı / 8 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Görkem DUMAN (Buca Belediye Başkanı)
Erhan KILIÇ (Buca Belediyesi Eski Başkanı)
Hasan AKGÜN (Büyükçekmece Belediye Başkanı)
Ahmet ŞAHİN (Büyükçekmece Belediye Başkanvekili / 21 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Kadir AYDAR (Ceyhan Belediye Başkanı / 22 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Hüseyin Can GÜNER (Çankaya Belediye Başkanı)
Ahmet ÖZER (Esenyurt Belediye Başkanı / 11 Kasım 2025’te özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Erdal BEŞİKÇİOĞLU (Etimesgut Belediye Başkanı)
Hakan BAHÇETEPE (Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı)
Mustafa GÜNAY (Güzelbahçe Belediye Başkanı)
Fatma KAPLAN HÜRRİYET (İzmit Belediye Başkanı)
Ömer GÜNEL (Kuşadası Belediye Başkanı)
Turgay ERDEM (Nilüfer Belediyesi Eski Başkanı)
İsmail YETİŞKİN (Seferihisar Belediye Başkanı)
Oya TEKİN (Seyhan Belediye Başkanı)
Mustafa TURGUT (Silifke Belediye Başkanı)
Bora BALCIOĞLU (Silivri Belediye Başkanı)
Şükrü GENÇ (Silivri Belediyesi Eski Başkanı)
Özgür KABADAYI (Şile Belediye Başkanı)
Resul Emrah ŞAHAN (Şişli Belediye Başkanı)
Sinem DEDETAŞ (Üsküdar Belediye Başkanı)
Necati ÖZKAN (Ekrem İMAMOĞLU’nun Seçim Kampanyalarının Yöneticisi)
Murat ONGUN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı)
Arif Gürkan ALPAY (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı)
Erdal Celal AKSOY (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı / 14 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Gürkan AKGÜN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı)
Mahir POLAT (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı / 9 Nisan 2025’te özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Buğra GÖKÇE (İstanbul Planlama Ajansı Başkanı)
Mehmet Ali ÇALIŞKAN (Reform Enstitüsü Direktörü / 11 Şubat 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Kadriye KASAPOĞLU (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özel Kalem Müdürü / 3 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Mustafa AKIN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Koruma Müdürü)
Recep CEBECİ (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Makam Şoför / 22 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Zekai KIRAT (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Makam Şoför / 22 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Ramazan GÜLTEN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanı)
Ali SUKAS (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ağaç ve Peyzaj A.Ş. Genel Müdürü)
Serap KARAY (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler Şube Müdürü / 8 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Fatoş Pınar TÜRKER (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Genel Müdürü)
İpek Elif ATAYMAN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Eski Genel Müdürü / 18 Haziran 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Elif GÜVEN (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Halkla İlişkiler Müdürü)
Fatoş AYIK (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Satın Alma Müdürü)
Ceyda KIRYAK (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Medya A.Ş. Etkinlik Koordinatörü / 8 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Fatih KELEŞ (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübü Başkanı)
Iraz BAYRAK (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Personeli, Yazılım Mühendisi / 21 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Demirhan GÖZAÇAN (Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı)
Ali Rıza AKYÜZ (Bakırköy Belediye Başkan Yardımcısı / 3 Eylül 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Ali Rıza YILMAZ (Beşiktaş Belediye Başkan Yardımcısı / 14 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Çağdaş ATEŞÇİ (Beşiktaş Belediyesi Temizlik İşleri Müdürü / 22 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Ferit TUTŞİ (Beşiktaş Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürü / 22 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Seyhan ÖZCAN (Beyoğlu Belediye Başkanı Özel Kalem Müdürü / 11 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Fırat DURAK (Avukat / Adalar Belediye Başkan Yardımcısı, İBB Meclis Üyesi)
Onur GÜLİN (Çeşme Belediye Başkan Yardımcısı)
Hasan KARABULUT (Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı)
Ebru ÖZDEMİR (Şişli Belediye Başkan Yardımcısı / 11 Şubat 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Evren BUÇAN (Şehir Plancısı, Şile Belediyesi Personeli)
Cem Alper AKYÜZ (Esenyurt Belediyesi Personeli / 5 Şubat 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Ümit ERKOL (Cumhuriyet Halk Partisi Ankara İl Başkanı)
İlksen ÖZALPER (Yeni Parti Manisa İl Başkanı)
Çağdaş KAYA (Cumhuriyet Halk Partisi Buca Eski İlçe Başkanı)
Gökhan ERCAN (Cumhuriyet Halk Partisi İzmit İlçe Başkanı)
Doruk BULUT (Cumhuriyet Halk Partisi Silivri İlçe Başkanı)
Şerafettin Can ATALAY (Avukat, Türkiye İşçi Partisi Hatay Milletvekili)
Selahattin DEMİRTAŞ (BDP ve HDP Eski Eş Başkanı, Eski Milletvekili, Eski Cumhurbaşkanı Adayı)
Figen YÜKSEKDAĞ (HDP Eski Eş Başkanı, Eski Milletvekili)
Sezin UÇAR (Avukat, ESP Eş Genel Başkan Yardımcısı)
Mehmet PEHLİVAN (Avukat, Ekrem İMAMOĞLU’nun Müdafii)
Selçuk KOZAĞAÇLI (Avukat)
Atilla ÖZEN (Avukat)
Merdan YANARDAĞ (Gazeteci)
Ali ÇAĞATAY (Gazeteci)
İsmail ARI (Gazeteci / 5 Haziran 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Alican ULUDAĞ (Gazeteci / 21 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Enver AYSEVER (Gazeteci / 12 Mart 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Mehmet TÜRKMEN (Birleşik Tekstil Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN) Kurucu Başkanı / 22 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Gökay ÇAKIR (Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı / 4 Eylül 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak soruşturması devam ediyor.)
Başaran AKSU (Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı / 4 Eylül 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak soruşturması devam ediyor.)
Kamber SAYGILI (DİSK’e bağlı Liman, Tersane, Gemi Yapım ve Onarım İşçileri Sendikası’nın (Limter-İş) Eski Genel Başkanı / 28 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Tayfun KAHRAMAN (Şehir Plancısı)
Çiğdem MATER (Yapımcı, Gazeteci)
Mine ÖZERDEN (Belgeselci, Reklamcı, Yönetmen)
Esra IŞIK (Muğla ili Milas ilçesi İkizköy Mahallesi Akbelen Ormanı çevre ve yaşam savunucusu / 11 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Aslı AYDEMİR (Akademisyen – Leman Dergisinin Camlarını Kıranlara Tepki Gösteren Kişi / 14 Ocak 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Deniz GÖKTAŞ (Komedyen)
Türker ERTÜRK (Emekli Tuğamiral)
Ali Nasuh MAHRUKİ (AKUT Derneği Eski Başkanı)
Bilge Kağan ŞARBAT (Cumhuriyet Halk Partisi Kadıköy Gençlik Kolları Üyesi – Kadıköy’de asgari ücret protestosuna katılan 19 yaşındaki Boğaziçi Üniversite öğrencisi / 5 Ocak 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Osman KAVALA (İş İnsanı)
Ayşe BARIM (Menajer / 11 Şubat 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Ali KAYA (Ekrem İMAMOĞLU’nun Kayınbiraderi)
Cevat KAYA (Ekrem İMAMOĞLU’nun Kayınbiraderi / 21 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Derya DAĞDEVİREN (Dilek İMAMOĞLU KAYA’nın Yeğeni)
Murat DAĞDEVİREN (Dilek İMAMOĞLU KAYA’nın Yeğeninin Eşi)
İldam AYDIN BOZBEY (Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa BOZBEY’in kardeşi Ertan BOZBEY’in Eşi / 30 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Murat HÜRRİYET (İzmit Belediye Başkanı Fatma KAPLAN HÜRRİYET’in Eşi)
Celal TEKİN (Seyhan Belediye Başkanı Oya TEKİN’in Eşi)
İbrahim Can YAMAN (Murat ONGUN’un Bacanağı / 4 Aralık 2025’te özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Burak KANGAL (Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza AKPOLAT’ın Eniştesi / 14 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Kazım Gökhan YANKILIÇ (Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza AKPOLAT’ın Kayınbiraderi / 14 Mayıs 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
İsmail AKKAYA (Beyoğlu Belediye Başkanı İnan GÜNEY’in Eniştesi / 11 Nisan 2026’da özgürlüğüne kavuştu ancak yargılaması devam ediyor.)
Emel MEMİŞ (Akademisyen, NATO toplantısı öncesi tutuklanan toplam 103 kişiden biri / 22 Temmuz 2026’da özgürlüğüne kavuştu)
Gerçek liste bundan çok daha kalabalıktır. Sosyal medyada geniş kitlelere ulaşan bir sokak röportajını yapan vatandaş, şaka yapan bir komedyen, haber yapan bir gazeteci, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını kullanan bir öğrenci ya da etkili savunma yapan bir avukat çeşitli zamanlarda bu listenin bir parçası olur. Üstelik tam ve eksiksiz liste yalnızca gerçek kişilerden ibaret değildir. Soyut varlıklar bile siyasi tutsaklık uygulamasından nasibini alır. Erişim engeli getirilen bir sosyal medya sayfası, susturulan bir şarkı, kayyum atanan bir televizyon kanalı ve işgal edilen parti binaları, soyut siyasi tutsaklara verilebilecek örneklerdir.
Demokratik, çoğulcu ve hukuk devleti ilkesine dayanan bir Türkiye özlemi duyan milyonlarca insanın kalbi, yukarıda adı yazılsın veya yazılmasın tüm siyasi tutsaklarla birlikte atmaktadır. Başta, 15 milyondan fazla vatandaşın oyuyla cumhurbaşkanı adayı olan ve özgürlüğüne kavuşması için 25 milyondan fazla vatandaşın imza attığı Ekrem İMAMOĞLU olmak üzere, tüm siyasi tutsakların özgürlüğüne kavuşması demokratik, çoğulcu ve hukuk devleti ilkesine dayanan bir Türkiye’nin vazgeçilmez şartlarından biridir.